سيد علي اكبر قرشي
57
قاموس قرآن ( فارسي )
* ( « وَاسْتَغْفِرْ لِذَنْبِكَ وَلِلْمُؤْمِنِينَ وَالْمُؤْمِناتِ » ) * شفيع اولا و بالذّات مسلوب الاختيار است و گناهكار رو سياه نقشى در اين كار ندارد اين خداست كه شفيع را بشفاعت بر ميانگيزد نه اينكه گناهكار خواسته بكمك شفيع بجنگ خدا بروند و از تصميم خداوندى جلوگيرى كنند . از طرف ديگر روشن نيست كه همهء گناهان مورد شفاعت خواهند بود چنان كه در روايات بعضى از گناهان نام برده شده كه مورد شفاعت نخواهند بود خلاصه شفاعت مورد رجاء و اميد و تحرك است نه موجب تجرّى بگناه . بعقيدهء معتزله شفاعت براى مطيعين و توبه كاران است و باعث ترفيع مقام آنها خواهد بود ولى بعقيدهء اماميّه آن براى گناهكاران اهل ايمان است حديث « ادّخرت شفاعتى لاهل الكبائر من امّتى » مورد قبول امّت اسلامى است با اين حديث اين مطلب را بپايان مىبريم قال رسول اللَّه صلَّى اللَّه عليه و آله : « انّى اشفع يوم القيامة فاشفّع و يشفع علىّ فيشفّع و يشفع اهل بيتى فيشفّعون و انّ ادنى المؤمنين شفاعة ليشفع فى اربعين من اخوانه كلّ قد استوجب النّار » ( مجمع البيان ) . شَفَق : ( بفتح ش - ف ) سرخى مغرب پس از غروب آفتاب * ( « فَلا أُقْسِمُ بِالشَّفَقِ . وَاللَّيْلِ وَما وَسَقَ » ) * انشقاق : 16 و 17 . از ائمهء طاهرين عليهم السلام نقل است كه شفق را سرخى مغرب فرمودهاند مالك ، شافعى ، اوزاعى ، و غيره نيز چنين گفتهاند ولى ثعلب آن را سفيدى معنى كرده و ابو حنيفه اين را اختيار كرده است ، فرّاء گويد : بعضى از عرب را شنيدم ميگفت : اين لباس سرخ است مثل شفق ( مجمع ) . بقول راغب اشفاق عنايتى است آميخته بخوف چون با « من » متعدى شود معنى خوف در آن ظاهرتر است و چون با « فى » باشد معنى اعتنا در آن آشكارتر مىباشد . طبرسى فرموده : اشفاق خوف از وقوع مكروه است با احتمال عدم وقوع . * ( « وَهُمْ مِنَ ) *